Bizler küçüklüğümüzden beri çalışıp para kazanmaya, varımızı yoğumuzu ortaya koyup biriktirmeye teşvik edildik; sanki hesaplarımızdaki rakamlar yeterince büyürse, mutluluk da zamanında kapımızı çalacakmış gibi. Oysa para hayatın nihai amacı değil, hayat deneyimlerini satın almak için bir araçtır. Gençken yapılan bir uzak yolculuk, bir macera, içten bir ilişki; bunlar, yaşlılık servetiyle yeniden satın alınamayan deneyimlerdir.
Servet birikebilir, ama zaman geri alınamaz; para yeniden kazanılabilir, ama kaçırılan hayat bir daha yaşanamaz. Gerçekten akıllı insan, tüm mutluluğu geleceğe saklamaz; kapasitesi dahilinde, mümkün olan en erken zamanda deneyimlere yatırım yapar ve güzel anılar ömürlük bileşik faiz üretir. Hayat, bir servet biriktirme yarışı değil, bir hayat deneyimi yolculuğudur.
Bütün dünyayı elde etmek için bekleme, dünyanın tadını çıkaracak yetiyi kaybetmiş olursun. Bütün varlıklar doğasına uygun akar, yalnızca insan takıntılarına hapsolur. Otlar ve ağaçlar kökenlerini sorgulamaz, nehirler ve ırmaklar sonlarına korku duymaz, yalnızca insan ömrünün sonuna dek mutluluk arar, kaderini sorar, belalardan kaçar, talihini değiştirmeye çalışır; kazanç ve kayıplar arasında günlerini endişeyle geçirir. İnsan hep kaderin evrenin ve yeryüzünün elinde olduğunu sanır; bu yüzden tanrılara sığınır, nedensellikten yanıtlar bekler, şansa huzur arar.
Oysa unutur ki, evren ve yeryüzünün insana bahşettiği en büyük lütuf, sonsuza dek hava ve suyun dengeli olması değil; farkındalık, düşünme, seçme ve kendini aşma yetisidir. Ayrıcalıklılar kadere hapsolur, bilgeler akışa uyar, uyanıklar yola aydınlanır. Gerçek manevi çaba, evrenden kaderini değiştirmesini dilemek değil; arzuları görmek, takıntıları bırakmak, kuralları sezmek; değişmezlikte uyanık kalmak, dönüşümlerde özünü korumaktır.
Öyle özgürlük, ne gök yolunun üstüne çıkmaktır, ne de nedenselliği aştığını iddia etmektir; aksine, açgözlülük tarafından sürüklenmemek, korku tarafından yönetilmemek, dış dünyanın kazanç ve kayıplarının iç huzuru belirlememesidir. Gök yolu senden boyun eğmeni istemez, kader yalvarmanı beklemez. Bir insanı gerçekten hapseden, çoğu kez evrenin kurduğu bir kafes değil, fark etmediği alışkanlıkları hırsları ve yanlış içsel ve duygusal kodlarıdır.
Dışarıdan tatminler yanıtlar ve onaylar aramayı bıraktığında, içe dönüp güç aramaya başladığında; dünyayı değiştirmeye tutunmayı bıraktığında, en önemlisi de kendini yatıştırmayı öğrendiğinde hayatın dizginlerini gerçekten eline almaya başlarsın.
HABER / MURAT KANDEMİR
